میدان مغناطیسی زمین - آموزش تصویری - زبان ساده
موارد زیر مکمل هم هستند. برای یادگیری پایدار، از همه آنها استفاده کنید:
1- متن را بخوانید
2- در آزمون شرکت کنید
توضیح بیشتر: دکمه راهنما در نوار بالایی را کلیک کنید .
1 - میدان مغناطیسی زمین
وقتی که قطب نما را در مکانی قرار می دهید، عقربه آن در جهت مشخصی قرار می گیرد. علت آن، میدان مغناطیسی زمین است. یعنی زمین مانند یک آهنربای بزرگ عمل می کند. که در اطراف خود، خاصیت مغناطیسی ایجاد می کند. قطب N( حرف اول North به معنای شمال) آن در جنوب جغرافیایی زمین قرار دارد. لازم است درباره قطب ها بیشتر توضیح دهیم. زیرا ممکن است باعث اشتباه شود.قطب جغرافیایی: با توجه به محور چرخش زمین تعیین می شود.
قطب مغناطیسی: با کمک قطب نما، قطب مغناطیسی زمین تعیین می شود.
- قطب جنوب مغناطیسی به قطب شمال جغرافیایی و قطب شمال مغناطیسی به قطب جنوب جغرافیایی نزدیک است اما روی آن قرار ندارد( شکل روبرو ).
- قطب های جغرافیایی ثابت هستند اما قطب های مغناطیسی در حال حرکت هستند. مثلا قطب شمال مغناطیسی سالی به اندازه 50 کیلومتر از کانادا به سمت سیبری در حرکت است( قبلا سرعت آن کمتر بود).
- قبلا چندین بار جهت قطب های مغناطیسی عوض شده است. شواهد نشان می دهد این تغییر در عصر حاضر نیز رخ خواهد داد.

همین اول دقت کنید که قطب مغناطیسی را با قطب جغرافیایی اشتباه نکنید.
برای رسم میدان مغناطیسی، از خطوط میدان استفاده می کنیم. اما نکته زیر می تواند بیشتر به ما کمک کند.میدان مغناطیسی در قطب شمال مغناطیسی( نزدیک جنوب جغرافیایی یعنی نقطه 1 ) عمود و برون سو، و در استوا( نقطه 2) موازی، و در قطب شمال جغرافیایی ( نقطه 3 ) عمود و درون سو نسبت به سطح زمین است( به شکل دقت کنید).
در بقیه نقاط نیز یک زاویه مشخص ( به نام شیب مغناطیسی ) نسبت به سطح زمین دارد. این زاویه در قطب ها برابر 90 درجه و در استوا برابر صفر است. هرچه از قطب دور می شویم این زاویه کمتر می شود. از قطب جنوب جغرافیایی تا استوا، میدان برون سو، و از استوا تا قطب شمال جغرافیایی، میدان درون سو است.
2 - منشا میدان مغناطیسی زمین
زمین دارای دو هسته است هسته بیرونی که مذاب است و هسته درونی که جامد است. به علت حرکت مواد مذاب فلزی در هسته بیرونی، میدان مغناطیسی زمین ایجاد می شود. این بخش زمین بیشتر دارای آهن و نیکل است که مواد مغناطیسی هستند.به همین دلیل است که جهت قطب های مغناطیسی زمین، تغییر می کند. یعنی اگر جهت حرکت مواد مذاب تغییر کند جهت میدان مغناطیسی زمین نیز تغییر خواهد کرد.
3 - اهمیت میدان مغناطیسی زمین

- یکی از تاثیرهای مثبتی که دارد محافظت از کره زمین، در برابر بادهای خورشیدی است. اگر میدان مغناطیسی زمین از بین برود اتمسفر زمین نیز از بین خواهد رفت. این همان اتفاقی است که برای مریخ افتاد.
- پدیده شفق قطبی نیز به دلیل میدان مغناطیسی زمین است. زیرا ذرات و یون های خورشید، در ناحیه قطب ها تحت تاثیر میدان مغناطیسی زمین قرار گرفته و نور های رنگی زیبایی تولید می کنند.
- انسان برای جهت یابی از قطب نما استفاده می کند. اگر میدان مغناطیسی زمین نباشد قطب نما کار نمی کند.
- برخی از موجودات، برای جهت یابی از میدان مغناطیسی زمین استفاده می کنند.
4 - اگر میدان مغناطیسی زمین از بین برود چه اتفاقی می افتد؟
میدان مغناطیسی زمین در حال کاهش است. اگر از بین برود چه می شود؟ در این صورت بادهای خورشیدی روی زمین و موجودات آن اثرات مخربی می گذارند. تابش خورشید و یون های آن باعث افزایش انواع بیماری مانند سرطان پوست و ... می شود.
مهاجرت پرندگان و ماهی ها مختل می شود. زیرا بسیاری از این موجودات از میدان مغناطیسی زمین برای جهت یابی استفاده می کنند.
روی کار ماهواره ها اثرات بدی می گذارد و شاید پخش امواج آنها را مختل می کند.


بخش نظرات