نمادگذاری علمی
آجامع جایگاه درس

نمادگذاری علمی - آموزش تصویری - زبان ساده


نمادگذاری علمی موارد زیر مکمل هم هستند. برای یادگیری پایدار، از همه آنها استفاده کنید:
1- متن را بخوانید
2- در آزمون شرکت کنید
3- فیلم را ببینید.
توضیح بیشتر: دکمه راهنما در نوار بالایی را کلیک کنید .

محاسبه آنلاین نماد علمی یک عدد

در قسمت پایین، یک ورودی عدد وجود دارد. عدد دلخواهی آنجا وارد کنید. سپس روی دکمه محاسبه کلیک کنید. راه حل تشریحی آن نشان داده می شود.
برای آنکه اعداد توان دار را وارد کنید از حرف e استفاده کنید. مثلا 105 × 3 را به صورت 3e5 وارد کنید همچنین 5-10 × 3 را به صورت 3e-5 وارد کنید
دقت کنید هنگام وارد کردن e صفحه کلید شما انگلیسی باشد وگرنه وارد نمی شود.



1 - نماد گذاری علمی چیست؟ و چرا مهم است؟


نماد گذاری علمی چیست؟ و چرا مهم است؟

روشی است که اعداد بسیار بزرگ و یا بسیار کوچک را می توان راحت تر بیان کرد. گاهی در مسائل علمی با اعداد بسیار بزرگ و یا بسیار کوچک مواجه می شویم. بنابراین از نماد علمی استفاده می کنیم. 

یک مثال واقعی از اعداد بسیار کوچک بیان می کنیم( فیلم را ببینید). می دانیم همه مواد از اتم ساخته شده اند. اتم دارای هسته است. داخل هسته پروتون و نوترون وجود دارد. شعاع پروتون تقریبا  برابر است با 0.0000000000000008  نوشتن این عدد و خواندن آن آسان نیست. اما با نماد علمی به راحتی می توان آن را نمایش داد.

به عنوان مثالی از اعداد بزرگ، فاصله زمین تا خورشید را در نظر بگیرید. این فاصله برابر 150000000000 متر است. نوشتن و خواندن این عدد نیز آسان نیست.اما نماد علمی کار ما را آسان می کند.

نماد علمی  از دو بخش تشکیل شده است :  بخش اول: عددی بین 1 و 10   بخش دوم:  یک توان از 10

لطفا تمام مثال ها را مشاهده کنید تا این روش را به طور کامل یاد بگیرید. سعی شده است در هر مثال یک نکته جدید مطرح شود.هنگامی که می خواهید از نماد علمی استفاده کنید دو حالت پیش می آید. حالت اول برای اعداد بزرگتر از 1 است. در این حالت، ممیز( که با نقطه نشان دادیم ) باید به سمت چپ حرکت کند. زیرا باید فقط یک رقم قبل از ممیز قرار گیرد.  اما در حالت دوم، اعداد کوچکتر از 1 هستند. در این حالت، ممیز باید به سمت راست حرکت کند تا فقط یک رقم قبل آن قرار داشته باشد. (حتما فیلم را ببینید تا راحت تر متوجه این مفهوم شوید).


قبل از ممیز فقط یک رقمتوجه:

برای آنکه اعداد را به صورت نماد علمی بنویسید باید ممیز را طوری جابجا کنید که قبل از ممیز فقط یک رقم قرار گیرد. دو حالت پیش می آید. اگر باید ممیز را به سمت راست حرکت دهیم آنوقت به همان تعداد از توان کم کنید و اگر ممیز به سمت چپ حرکت کرد به همان تعداد به توان اضافه کنید.


مثال 1: عدد 5000 را به صورت نماد علمی بنویسید.
پاسخ:
مثال اول از نماد علمی

( به فیلم دقت کنید)  این عدد ممیز ندارد؛ پس یک ممیز در سمت راست آن در نظر می گیریم. برای آنکه پشت ممیز فقط یک رقم قرار داشته باشد باید ممیز سه پله به سمت چپ حرکت کند. پس توان را  به صورت مثبت می نویسیم. یعنی برابر 5 ضرب در 10 به توان 3 ( دقت کنید شما با شمارش رقم ها می توانید به این عدد برسید اما روشی که ما برای نماد علمی بکار می بریم در همه موارد کاربرد دارد).



تفاوت نمایش عدد در ریاضیات و فیزیکتوجه:

در ریاضیات 5.000 = 5 اما در فیزیک چنین نیست. این موضوع را در بخش دقت اندازه گیری و خطا ها بررسی می کنیم.


مثال 2: عدد 4280000000000 را به صورت نماد علمی بنویسید.
پاسخ:
یک ممیز در سمت راست عدد در نظر می گیریم. برای آنکه قبل از ممیز فقط یک رقم باشد باید 12 پله آن را به سمت چپ حرکت دهیم. عدد نهایی به صورت 4.28 ضرب در 10 به توان 12 می شود.

4.28×1012



توجه: اگر خود عدد توان داشته باشد باید چکار کنیم( می توانید نکته قبلی را به کار ببرید). ممیز را آنقدر جابجا کنید تا پشت ممیز فقط یک رقم قرار گیرد سپس به تعداد جابجایی ممیز، به توان اضافه کنید یا کم کنید( فیلم را ببینید).

مثال 3: عدد زیر را به صورت نماد علمی بنویسید 521400.25 ×104
پاسخ:
مثال سوم نماد علمیبرای آنکه پشت ممیز فقط یک رقم قرار گیرد. باید ممیز را 5 رقم به سمت چپ حرکت دهیم پس  5 واحد به توان این عدد اضافه می کنیم. بنابراین حاصل می شود:

5.2140025 ×109



جابجایی ممیز در نماد علمیتوجه: در تمام مثال های قبلی اعداد بزرگتر از 1 هستند بنابراین هنگام نوشتن نماد علمی، ممیز را به سمت چپ حرکت دادیم. در مثال های بعدی، اعداد کوچکتر از یک هستند بنابراین ممیز را به سمت راست حرکت می دهیم و از توان کم می کنیم.

مثال 4: عدد 0.0000084 را با استفاده از نماد گذاری علمی بنویسید.
پاسخ:
مثال چهارم نماد علمیمشاهده می کنید که این عدد از یک کوچکتر است؛ پس ممیز را 6 پله به سمت راست حرکت می دهیم. بنابراین توان آن را 6- می نویسیم:

8.4×10-6



توجه: اگر بین رقم های یک عدد صفر باشد باید چکار کنیم: این موضوع ممکن است باعث شک برخی نوآموزان شود اما هنگام نوشتن نماد علمی، باید دقت کنیم که قبل از ممیز فقط یک رقم باشد.

مثال 5: عدد 0.00010005 را با نماد گذاری علمی بنویسید.
پاسخ:
مثال پنجم نماد علمیدر این حالت چیزی که باعث اشتباه می شود این است که ممیزی باید بعد از 1 باشد یا 5 . پاسخ ساده است باید پشت یک باشد. بنابراین ممیز را 4 واحد به سمت راست می بریم. در نتیجه توان 10 در این مثال می شود 4 - می نویسیم

1.0005×10- 4



توجه: یادآوری: هنگام کار با اعداد علمی ممکن است دو نکته زیر به شما کمک می کند. هر عدد به توان صفر،  برابر یک  است( a0 = 1 )  و هر عدد به توان یک،  برابر خودش است ( a1 =  a ). این نکته در یکی از سوال های چهار گزینه ای استفاده شده است.

سوال های چهار گزینه ای

در سوالات زیر لطفا گزینه درست را انتخاب کنید.
1- نماد علمی 12500000 کدام است؟
a-
b-
c-
d-
. . . . . .
2- نماد علمی عدد 0.0038 کدام است؟
a-
b-
c-
d-
. . . . . .
3- نماد علمی عدد  0.0005×1014   کدام است؟
a-
b-
c-
d-
. . . . . .
4- عدد  320×10-3  برابر کدام عدد زیر است؟
a-
b-
c-
d-
. . . . . .
5- عدد 0.02×103 ×10 برابر 20 است. مقدار k چقدر است؟
a-
b-
c-
d-
. . . . . .

سوال های پرتکرار


نمادگذاری علمی چیست؟ 

یک روش نمایش اعداد است. در این روش عدد را به صورتی می نویسند که از دو قسمت تشکیل شده است.  قست اول: یک عدد بین یک و 10، و قسمت دوم یک عدد توان دار است.

نماد گذاری علمی  چه کاربردی دارد؟

این روش برای بیان اعداد بسیار بزرگ و بسیار کوچک مفید است و معمولا در این مسائل به کار می رود.

هنگام کار با نماد علمی به چه نکاتی باید توجه کنیم؟

مهمترین نکته این است که قبل از ممیز باید یک رقم باشد. نکته مهم دیگر این است که توان عدد 10 را به درستی محاسبه کنیم.

امتیاز دهی

ممنون که با دادن امتیاز، باعث دلگرمی ما جهت ادامه کار می شوید.
1 2 3 4 5

تعداد رای = 4
میانگین امتیاز 4.75 از 5

بخش نظرات


نظر"امیرحسین":
عالیییییی خسته نباشید
پاسخ "ژرفنما" به این نظر : ممنون از لطف شما
نظر"مهدی":
عالی بود
پاسخ "ژرفنما" به این نظر : باآرزوی موفقیت روز افزون برای شما

--------------