خازن چیست؟ - آموزش تصویری - زبان ساده

1 - خازن و ساختمان آن

ساختمان خازن: خازن از دو رسانای جدا از هم ساخته شده است. این دو رسانا را جوشن می گویند. گاهی بین دو جوشن خازن، یک ماده عایق یا دی‌‌الکتریک قرار می‌دهند تا عملکرد بهتری داشته باشد.

نماد و علامت خازن در مدارات در شکل روبرو نشان داده شده است. خازن را با حرف C نشان می دهند. در واقع حرف اول capacitor به معنی خازن است.

2 - انواع خازن

انواع خازن : خازن انواع مختلفی دارد اما دو نوع الکترولیتی و عدسی بیشتر به کار می رود. 

خازن الکترولیتی: در شکل روبرو خازن الکترولیتی را با رنگ آبی و خازن عدسی را با رنگ متمایل به زرد نشان دادیم. خازن های الکترولیتی دارای دو صفحه رسانای انعطاف پذیر هستند که بین آنها یک عایق قرار دارد. این مجموعه را به دور هم می پیچند. در این خازن عایق داری الکترولیت است. به همین دلیل به آن خازن الکترولیت می گویند. خازن های الکترولیتی، توانایی بالایی برای ذخیره بار و انرژی دارند. اما زودتر خراب می شوند.

خازن عدسی از دو صفحه رسانای دایره ای شکل ساخته شده اند که بین آنها یک عایق قرار دارد. چون ظاهر آنها مانند عدس است به آنها خازن عدسی می گویند. این خازن ها خیلی دیر خراب می شوند. خازن های عدسی، توانایی کمی برای ذخیره بار و انرژی دارند.

3 - خازن چگونه کار می کند؟

وقتی به دو سر خازن، اختلاف پتانسیل وصل می کنیم. روی یک رسانا بارهای الکتریکی مثبت و روی دیگری بار منفی جمع می شود. به این ترتیب بار و انرژی در خازن ذخیره می گردد. به این عمل شارژ کردن خازن می گویند.

مطابق شکل، یک باتری را به دو سر یک خازن متصل می کنیم. در این صورت رسانایی از خازن که به سر مثبت باتری متصل است بار مثبت و رسانای دیگر بار منفی پیدا می کند. 

عمل شارژ ابتدا با سرعت زیادی انجام می شود اما به تدریج از سرعت آن کاسته می شود. این عمل تا زمانی ادامه می یابد که اختلاف پتانسیل دو سر خازن و باتری برابر شود.