برآیند نیروهای الکتریکی - آموزش تصویری - زبان ساده
موارد زیر مکمل هم هستند. برای یادگیری پایدار، از همه آنها استفاده کنید:
1- متن را بخوانید
2- در آزمون شرکت کنید
توضیح بیشتر: دکمه راهنما در نوار بالایی را کلیک کنید .
1 - برآیند نیروها
در بخش اندازه گیری گفتیم که کمیت ها به دو قسمت تقسیم می شوند. یا بردای هستند و یا اینکه نرده ای هستند. کمیت های نرده ای با روش معمولی با هم جمع می شوند و کمیت های برداری نیز روش خاص خودشان را دارند.نیرو یک کمیت برداری است. بنابراین دارای جهت و اندازه است. در نتیجه با روشهای برداری باهم جمع میشوند. روش های برداری از روش های نرده ای پیجیده تر اند.
ما محاسبات را به چهار حالت تقسیم می کنیم. و برای هر کدام مثال می زنیم.
- نیروها هم جهت باشند.
- نیروها خلاف جهت باشند.
- نیروها عمود بر هم باشند.
- نیروها دلخواه باشند( فعلا نیاز نیست این حالت را بررسی کنیم).
2 - محاسبه برآیند نیرو های هم راستا
ابتدا نیروهایی را بررسی می کنیم که هم راستا هستند. دو حالت پیش می آید یا نیروها هم جهت هستند یا در خلاف جهت هم. با یک مثال، فرق راستا و جهت را بیان می کنیم. می گوییم خودرو از شمال به جنوب در حرکت است. در اینجا جهت آن مشخص شده است. اما وقتی می گوییم ماشین در جاده شمال - جنوب حرکت می کند، جهت آن را مشخص نگردیم بلکه امتداد آن را بیان کرده ایم.
اندازه برایند نیروی هایی که هم جهت هستند، برابر مجموع آنها است.
اندازه برایند نیروی هایی که خلاف جهت هستند، برابر تفریق آنها است.

مطابق شکل روبرو، چهار نیرو بر یک جسم وارد می شوند. فرض کنید نیروی F1 برابر 4 نیوتن و نیروی F2 برابر 5 نیوتن و نیروی F3 برابر 6 نیوتن و نیروی F4 برابر 9 نیوتن باشد. برآیند این نیروها چند نیوتن است؟ جهت نیروی برآیند را مشخص کنید.

- نیروهای F2 و F4 هردو به سمت راست هستند. یعنی هم جهت اند. پس با هم جمع می شوند. 5+9 = 14 یعنی 14 نیوتن به سمت راست وارد می شود.
- نیروهای F1 و F3 هردو به سمت چپ هستند این دو نیرو با هم جهت هستند. پس با هم جمع می شوند. 6+4 = 10 یعنی 10 نیوتن به سمت چپ وارد می شود.
- با مقایسه عبارت های بالا می بینیم که 14 نیوتن به سمت راست و 10 نیوتن به سمت چپ، بر این جسم وارد می شود. این دو نیرو در خلاف جهت هم هستند پس از هم کم می شوند. در نتیجه نیروی کل برابر است 10 - 14 = 4 نیوتن است. جهت نیروی کل به سمت راست است. زیرا اندازه نیرویی که به سمت راست وارد می شود( منظور نیروی 14 نیوتن است ) بزرگتر است.
قبل از آنکه یک مثال در باره بارهای الکتریکی بزنیم بهتر است این نکته را خوب یاد بگیرید. برای تعیین تمام نیروهای وارد بر یک بار الکتریکی، باید از بارهای دیگر یک خط فرضی تصور کنیم که دو بار را به هم وصل می کند. سپس به توجه به علامت بارهای الکتریکی، جهت نیروها را مشخص می کنیم.
فرض کنید تعداد n بار الکتریکی داریم برای تعیین نیروهای وارد بر یک بار خاص، باید نیروهای الکتریکی حاصل از n-1 بار دیگر را محاسبه کنیم. مثلا اگر 16 بار الکتریکی داشته باشیم و بخواهیم نیروی وارد بر بار نهم را حساب کنیم باید تعداد 15 نیرو را حساب کنیم.

در شکل روبرو چهار بار الکتریکی در کنار هم قرار دارند. تمام نیروهای وارد بر بار 4 را رسم کنید.

نیروی های الکتریکی وارد بر بار 4 را می خواهیم حساب کنیم. پس فقط همان بار را در نظر می گیریم. کلا 4 بار الکتریکی داریم. پس بنابر نکته قبل، سه نیرو از طرف بارهای دیگر به بار 4 وارد شود. ابتدا خط های نقطه چین را از بارهای دیگر به بار 4 رسم می کنیم.
- بار q1 و بار q4 ناهمنام هستند. بنابراین نیروی بین آنها ربایشی است. در واقع q1 بار q4 را به سمت خود می کشد. پس F14 همان نیروی سبز رنگ است.
- بار q2 و بار q4 همنام هستند بنابراین نیروی بین آنها رانشی است. در واقع q2 بار q4 را هل می دهد. پس F24 همان نیروی آبی رنگ است.
- بار q3 و بار q4 همنام هستند بنابراین نیروی بین آنها رانشی است. در واقع q3 بار q4 را هل می دهد. پس F34 همان نیروی صورتی رنگ است.
مطابق شکل زیر، سه ذره با بارهای الکتریکی q1 = +4µc و q2 = +9µc وq3 = +1µc در نقطههای A و B و C ثابت شدهاند. نیروی الکتریکی وارد بر بار q3 را محاسبه کنید AC = CB = 10 cm ( k = 9 × 10 9 Nm2/C2)
ابتدا نیرویی که بار 1 به بار 3 وارد می کند را حساب کردیم که برابر 3/6 = F13 شد. جهت این نیرو به سمت راست است. زیرا بار 1 بار 3 را به سمت راست هل می دهد.سپس نیرویی که بار 2 به بار 3 وارد می کند را حساب کردیم که برابر 8/1 = F23 شد. جهت این نیرو به سمت چپ است. از زیرا بار 2 بار 3 را به سمت چپ هل می دهد.
در نهایت نیز برایند این دو نیرو را حساب کردیم. چون جهت آنها خلاف همدیگر است، آنها را از هم کم کردیم. نیروی کل که برابر 4/5 نیوتن است به سمت چپ است. زیرا نیروی بزرگتر یعنی F23 به سمت چپ است.
3 - برآیند نیروهای عمود برهم

در برخی از مسائل نیروها عمود بر هم هستند. مشابه روش هایی که در بالا گفتیم. ابتدا به کمک خط چین، خط وصل کننده دو بار را رسم می کنیم. سپس با توجه به علامت بارها، جهت نیروها را رسم کرده و در نهایت از رابطه فیثاغورس استفاده می کنیم.

مطابق شکل زیر، سه ذرهی باردار در سه راس یک مثلث قائم الزاویهی ABC ثابت شدهاند . اندازهی نیروی الکتریکی وارد بر ذرهی بار دار qA چند نیوتن است ؟ ( k = 9 × 10 9 Nm2/C2)
AB = AC = 0/06 m و qB = qC = +3µc و qA = - 4µc

- بار qA و بار qB ناهمنام هستند. بنابراین نیروی بین آنها ربایشی است. پس FBA همان نیروی سبز رنگ است.
- بار qA و بار qC ناهمنام هستند. بنابراین نیروی بین آنها ربایشی است.. پس FCA همان نیروی آبی رنگ است.
- چون دو نیروی FBA و FCA بر هم عمود هستند. بنابراین از رابطه فیثاغورس استفاده کردیم.
- برای تعیین جهت نیروی برایند کل( که با رنگ قهوه ای نشان دادیم ) از قطر مستطیل استفاده کردیم.


بخش نظرات
درود سوال ۵ جواب میشه ۹N ب سمت راست تو گزینه ها نیست!