پدیده پخش و حرکت براونی - آموزش تصویری - زبان ساده
موارد زیر مکمل هم هستند. برای یادگیری پایدار، از همه آنها استفاده کنید:
1- متن را بخوانید
2- در آزمون شرکت کنید
توضیح بیشتر: دکمه راهنما در نوار بالایی را کلیک کنید .
1 - حرکت براونی و پدیده پخش
هرگاه ذره ای در یک سیال( مایع یا گاز ) قرار گیرد، مولکول های سیال، به ذره ضربه می زنند. این ضربات باعث می شوند که ذره، حرکت تصادفی روی یک خط شکسته، انجام دهد. به این حرکت، حرکت براونی می گویند.در واقع مولکول های مایع یا گاز همواره در حال حرکت هستند. وقتی یک ذره در مایع قرار می گیرد مولکول های مایع، به آن ضربه می زنند و باعث حرکت این ذره می شوند.
حرکت براونی ابتدا توسط یک گیاه شناس به نام رابرت براون کشف شد. او مقداری گرده گیاه را روی آب ریخت. سپس آن را زیر میکروسکوپ نگاه کرد. براون مشاهده کرد ذرات گرده گیاه، روی آب حرکت می کنند؛ اما او نتوانست دلیل آن را بیان کند.
75 سال بعد، انیشتین دلیل این حرکت را بیان کرد. او فرمول های ریاضی مناسبی برای توجیه این حرکت به دست آورد. سه سال بعد به کمک همین محاسبات، دانشمندان دیگر، اندازه مولکول آب را حساب کردند.
فرض کنید یک توپ در حیاط مدرسه بین دانش آموزان پرتاب شده است. هر دانش آموز به صورت تصادفی به توپ ضربه می زند. حرکت توپ، یک حرکت براونی است. دانش آموزان نیز مانند مولکول های مایع هستند.
در یک روز آفتابی که نور خورشید وارد اتاق می شود مشاهده می کنید که ذرات غبار در حال حرکت هستند. چرا؟علت، حرکت براونی مولکول های هوا است. مولکول های هوا حرکت می کنند و به ذرات غبار ضربه می زنند. بنابراین باعث حرکت این ذرات می شوند.
2 - پدیده پخش
این پدیده با حرکت براونی ارتباط نزدیک دارد. پراکنده شدن یک ماده در ماده دیگر را پدیده پخش می گویند. پدیده پخش در مایعات و گازها رخ می دهد. در واقع دلیل اینکه یک ماده، در ماده دیگر پخش می شود حرکت براونی است. یعنی مولکول های گاز یا مایع به آن ماده، ضربه می زنند و آن را پراکنده می کنند.
موارد زیر را چگونه توجیه می کنید:1 - حل شدن شکر در چای..
2 - پخش شدن بوی غذا یا بوی گل در اتاق.
3 - پخش شدن دود در هوا.
4 - حل شدن نمک یا جوهر در آب.
5 - نشت رطوبت در سیمان.
دلیل چهار پدیده اول مشابه هم است. یعنی علت همه آنها پدیده پخش است. بنابراین کافی است یکی را شرح دهیم. شکر را مثال می زنیم. وقتی که شکر را در چای می ریزیم، چون مولکول های آب( چای) در حال حرکت هستند، به ذرات شکر ضربه می زنند و سبب حرکت آن می شوند( بقیه مثال ها نیز به همین روش توجیه می شوند).
اما مورد آخر اصلا پدیده پخش نیست. در واقع نشت است. زیرا پخش یعنی مولکول های یک ماده در یک گاز یا مایع پراکنده شود. بیشتر به مبحث مویینگی مربوط می شود.
می توان مایع یا گاز را گرم کرد. زیرا وقتی که یک گاز یا مایع را گرم می کنیم حرکت مولکول های آن بیشتر می شود. این باعث می شود تا ضربه بیشتری به ماده معلق، بزنند. بنابراین سرعت پدیده پخش زیاد می شود.
بخش نظرات
خیلی عالی بود توضیحاتتون کاملا مفهومی توضیح دادید👌🏻👏🏻🙏🏻